Senaryo Notları

Hikaye

  • Mutsuzsan bir şey yap.
  • Birinin, istediği şeyi almak için neyi, nasıl yaptığını anlatmak.
  • Hikaye, yara iyileştirme/ruhtaki eksik parçayı tamamlama yolculuğudur.
  • Birkaç anı seçerek, bir ömrü anlatabilmek.
  • Seyirci, geçmişi imalardan ve görsel ipuçlarından çıkarmalı.
  • Hikaye, adeta olay sonrası görgü tanıklarıyla röportaj yapar gibi her bir kahramanın bakış açısından anlatılabilmeli.
  • Hikaye senaristler için değil, seyirciler içindir ve amaca ulaşmak, senaristin değil, kahramanın görevidir.
  • Mutlu son sonsuza kadar mutluluk değil seyircinin moralle ayrılmasıdır.

Dramatik yapı

  • Sorunsal(konu)+konuyla ilgili kişisel görüş ya da eğilim=önerme.
  • HAYAT ÇİZGİSİ-Kim (karakter özelliği) / ÇATIŞMA, DÜĞÜMLER, DORUK-neyle karşılaşır, ne için, ne yapar (kırılma, amaç , eylem) / FİNAL-kime dönüşür (karakter-yazgı değişimi)
  • Karakterin amacını belirlemek, engeller koymayı kolaylaştırır.
  • Hiçbir şey olamayacağı gibi, kırılma da tesadüf eseri olamaz.
  • Hareket, amaca yönelik olduğunda eylemdir ve ideali bütün sahnelerin eylemli olmasıdır.
  • Kırılma dramatik önermeyi, doruk ahlaki önermeyi verir.
  • Eylem, karakterin kendisinden; doruk, eylemin kendisinden kaynaklanmalı.

Sahne

  • Açılış sahnsinde karakteri olayların içine çekmek.
  • Hikayenin geneli ve her bir sahne için merkez bir olay saptamak. Olaya nasıl gelindi, olay, olaydan sonrası.
  • Hikayeyi ilerletmeyen, karakteri dönüştürmeyen sahne gereksizdir. Açıklama için varsa, oradaki açıklama gereken özellikleri taşıyan bir sahneye taşınmalı ve sahne iptal edilmelidir.
  • Sahneye geç gir, erken çık.
  • Bir sahneyi tabiatına aykırı bir yolla dramatize etme ve ilginç kılacak mekan.
  • Vuruş sahnelemesi. En güçlü vuruş sahnenin, en güçlü sahne sekansın, en güçlü sekans hikayenin sonunda, doruk.

Anlatım

  • Belirli bir sürede, anlatımın dışında bırakılanların da anlaşılacağı bir anlatım.
  • İlk 30 dakika; hızlı açılış, izleyiciyi yakalama, hikaye tarzı ve dünyası, ana karakterin tanıtılması, serim, harekete geçiren olay, problemin tanıtılması, önerme, engelin tanıtılması, ilk düğüm.
  • Anlatım somuttan soyuta gider. Önce göster, sonra bahset.
  • Hakkında konuşulanlar görüntü olarak verilemez mi?
  • Bahsetmek 1 dakika, göstermek 10 dakika.
  • İzleyici karakterin yaptığını anlatmasından değil, yaparken ne düşündüğünü bulmaya çalışmaktan hoşlanır.
  • İç dünyayı, görülebilir davranıştan yorumlanabilecek şekilde aktarmak.
  • Görüntüsel anlatımın ortaya koyduklarını karakterler anlayamaz, seyirciler anlar.
  • Kısa şaşırtmacadansa, seyirciye kısmi de olsa bilgi verilip yaratılan uzun gerilim.
  • Her şeyi bilen, karakterle öğrenen, tarafsız gözlemci bakış açıları.
  • Derinlik faktörü için karakter eylem-eylem eylem-diyalog diyalog-diyalog arasındaki çelişkiler.
  • Ayakkabının tekini çıkardığını tahmin eden izleyici, diğerini de çıkar diye yalvarmalı.
  • Simgesellik doğal olarak, gereklilikten ortaya çıkmalı.

Didaskali

  • Devinimde işlevsel olan tasvir edilmeli.
  • Terimler kesin olmalı.
  • Devinimde sıralama. Betimleme, hareket, direktif.
  • Devinime sadece görüneni yazmak.
  • Kamera ya da görürüz yerine planın öznesini saptayıp onun üzerinden anlatmak.
  • Mekan zaman dekordan birinin değişimi sahne değişimi gerektirir.
  • Başlıktaki mekan, setin kurulacağı yerdir.

Karakter

  • Özdeşlik sağlamak için, karakteri bir süre zayıf konumda göstermek.
  • Karakter ister, çatışır, bedel öder, elde eder, dönüşür.
  • İstenen şey yüzünden, başa gelene verilen tepki karakter ortaya çıkarır.
  • Eylemde bulunmayı seçen karakterdir, ama bunu içsel ve dışsal zorunlulukların etkisiyle yapar.
  • Karakter, başına gelenlere tepki göstermekle kalmamalı, kendisi bir şey yapmak istemeli. Tepki gösterecekse yapmak istedikleri yüzünden başına gelenlere tepki göstermeli.
  • Karakterin amacı, ancak amacına ulaşamamasının bir felaket olacağı durumlarda güçlü olur.
  • Birini gerçekten tasvir etmenin yolu kusurlarını tasvir etmektir. Çocuklar kusurlu oldukları için sevimlidir.
  • Sıradan bir insanı karakter haline getirmenin yolu doğal olmayan, çarpıcı yönlerini ön plana çıkartmaktır.
  • Kahraman hem mükemmel hem kurban olmalı.
  • Kahraman, kusurludur, başkalarının ayak işlerini yapar, kıymetli bir şeyi kaybeder, aşık olup kavuşamaz, eve dönmeye çalışır.
  • Olacak değil olmakta olan durumun şampiyonu kahramanın öldürdüğü ejderha, mevcut durumun ve geçmişin bekçisidir.
  • Karakterin nesnelerle ilişkisi karakter özelliklerinin göstergesidir. Diyalogla değil, nesneler üzerinden anlatma.
  • Karakter biyografisi.
  • Karakterin ikinci hayatı/gizli kimliği/büyük sırrı. O başka biridir, herkes onu başka tanır.
  • Herkes yalan söyler. Bir şeyi elde etmek ya da kaybetmemek için. İnsanlar göründükleri gibi değildir. O konumdaki insan şunu yapmaz ön yargısını sarsacak yaklaşımlar.
  • Günah, suçluluk duygusu, kefaret, vicdan krizi.
  • Her karakter kendine göre haklıdır.

Diyalog

  • İyi diyalog gerçek olmayandır.
  • Konuşurken herkes kendi derdindedir.
  • Her karakterin bir konuşmada, saklı metni vardır. Asıl demek istediği ve söylediği farkı. Dramatik gerilim, metin saklı metne gönderme yaptığında ya da metin, saklı metinle çeliştiğinde ortaya çıkar. Metin değil, saklı metin tutarlı olmalı, diyalog her şeyden bahsedebilir. Doruğa doğru, saklı metin metin haline gelir. Seyirci şunu düşünmeli; bu karakterin dünyası bu, bildikleri bu, aklından geçenler bunlar, ama bunları söylüyor.
  • Karşılıklı ya da telefonda konuşmalarda; en az bir taraf bir şeyle uğraşıyor olmalı, mümkün olduğunca sıradan değil farklı mekan ve olayların içinde gerçekleşmeli.
  • Bir diyalog sadece o anın değil, karakterlerin o ana getirdikleri hayatlarının ürünüdür.
  • Günlük hayatta birbirimizi dinleyerek, sırayla değil, aynı anda farklı konular hakkında konuşuruz.
  • Dolaylama, yanlış anlaşılma, sessizlik, hareketle karşılık.
  • Farklı insanlarla, farklı şekilde konuşuruz.
  • Karakter, hayata nereden baktığı üzerinden konuşur.
  • Yinelenen ifadeler, rastgele değil karakterin hikayedeki konumuyla örtüşür olmalı.
  • Doğal konuşulmalı ama işe yarar konuşulmalı.
  • Olup biteni doğrudan anlatmak için karakterin bir sebebi olmalı.
  • İzleyici jüri gibidir. Kanıtlar sunulur, bir karara varır. Duymak yetmez, ne olduğunu görüp öyle karar vermek ister.
  • Bilgelik ve sıfatlar olmamalı.
  • Karakterler klişe de değil, normal hayattaki gibi de değil, izleyicinin onlardan beklediği şekilde konuşurlar.
  • Diyalog anlatmaz, ima eder.
  • Kimse gönüllü ya da nedensiz bilgi vermemeli.
  • İyi diyalog, izleyicinin satır aralarından durumu anladığı diyalogdur.
  • Çağırmıyorsak, belirtmiyorsak, biriyle konuşurken ismini kullanmayız.
  • Diyalog ilerletme; soruya cevap, soruya soru, söz kesme, yineleyerek sözünü bitirme.
  • İlginç bir durumun içindeyken söylenen her şey ilginçleşir.
  • İnsanlar kendilerinden ve kendileriyle ilgili şeylerden konuşurlar, hayat hakkında yada yüce şeyler hakkında değil.